بود ، مىگفتند : اراده خدا بر اين است كه ما جهاد كنيم و نبايد موانع و مشكلات روزگار مانع جهاد شود ، اگر خدا بخواهد ما بركفار پيروز مىشويم ؛ اگر او نخواهد ما پيروز شويم باز هم تسليم اراده‌ى او هستيم . متخلّفين بر خلاف مؤمنين يا ايمان ضعيف داشتند ، يا نمىتوانستند بيشتر از اين حقايق را درك كنند ، يا به اراده خدا شك و ترديد داشتند . علت اين‌كه مسلمانان يك ثلث دنيا را گرفتند ، نيز همين موضوع بود ، آنان به اراده پروردگار ايمان داشتند ، سه يك دنيا را فتح كردند و علم و كمال را نيز به همه‌جا براى مردم هديه مىكردند ، آنان به خدا توكل داشتند و در اكثر جنگ‌ها هم پيروز مىشدند ، غالب مسلمانانىكه اكنون با مشكلات دست و پنجه نرم مىكنند ، به ضعف ايمان گرفتاراند ، خيال مىكنند كه اگر فلان كار را انجام دهند ، ضرر مىبينند ، يا كشته مىشوند ، اگر آن كار را انجام ندهند ، از خطرات مصون مىمانند و ضررى متوجه آنان نمىشود . در حالىكه اين يك فكر باطل است ، انسان بايد هميشه كارهاى معقول را با توكل برخدا انجام دهد ، چه خوب است كه انسان بر خداى خود اعتماد داشته باشد ، در انجام دستورات خدا و پيغمبرش توكل نمايد . سوءظن متخلفين « بَلْ ظَنَنْتُمْ أَنْ لَنْ يَنْقَلِبَ الرَّسُولُ وَ الْمُؤْمِنُونَ إِلى أَهْلِيهِمْ أَبَداً وَ زُيِّنَ ذلِكَ فِي قُلُوبِكُمْ وَ ظَنَنْتُمْ ظَنَّ السَّوْءِ وَ كُنْتُمْ قَوْماً بُوراً » شما گمان كرديد كه پيغمبر با تمام مؤمنين در اين سفر كشته مىشوند و ديگر برنمىگردند ! قبلًا نيز اشاره كردم كه منافقين گمان داشتند ، اين يك‌هزار و چهارصد نفرىكه با پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله و سلم رفته‌اند ، هيچ‌گاه نزد خانواده‌هاى خود